Bf 110D 1/48
Eduard 8409

Dalekosiężny ciężki myśliwiec Luftwaffe

Model przedstawia Messerschmitta Bf 110D, jedną z najważniejszych wczesnych wersji niemieckiego ciężkiego myśliwca dwusilnikowego. Zestaw pozwala odtworzyć charakterystyczną maszynę z pierwszych lat II wojny światowej, wykorzystywaną między innymi podczas działań w Norwegii, Francji, na Morzu Śródziemnym i w obronie niemieckiej przestrzeni powietrznej.

Zestaw należy do serii Weekend Edition i zawiera plastikowe części produkcji Eduarda oraz kalkomanie. Producent przewidział cztery warianty oznakowania. W zestawie nie ma elementów fototrawionych, żywicznych ani maski do malowania, dzięki czemu jest to prostsza wersja zestawu przeznaczona przede wszystkim dla osób, które chcą zbudować model bez dodatkowych akcesoriów.

Warianty oznakowania

1. Bf 110D-0, W.Nr. 3170, por. Felix-Maria Brandis i plut. Guntram Weigl, 1.(Z)/JG 77, Petsamo, Finlandia, wrzesień 1941
2. Bf 110D-0, W.Nr. 3181, 4./ZG 2, Gyancourt, Francja, lipiec 1940
3. Bf 110D-2, W.Nr. 3406, 9./ZG 26, Trapani, Sycylia, wiosna 1941
4. Bf 110D-0, W.Nr. 3156, kpt. Werner Restemeyer, Stab/ZG 76, Stavanger-Sola, Norwegia, maj–czerwiec 1940

Klejenie i malowanie

Model wymaga samodzielnego montażu i malowania. Do łączenia elementów plastikowych należy użyć standardowego kleju do modeli polistyrenowych. Klej i farby nie są dołączone do zestawu. Ponieważ producent nie przewidział maski ani elementów fototrawionych, wszystkie dodatkowe detale i maskowanie należy wykonać samodzielnie lub uzupełnić model o dostępne osobno akcesoria.

Pierwowzór – ciężki myśliwiec Zerstörer

Bf 110 został zaprojektowany jako dwusilnikowy ciężki myśliwiec dalekiego zasięgu. Niemieckie dowództwo Luftwaffe zakładało, że taki samolot będzie mógł wykonywać zadania eskortowe, zwalczać nieprzyjacielskie bombowce i myśliwce oraz prowadzić działania ofensywne daleko poza własnymi liniami.

Samolot miał dwuosobową załogę – pilota oraz strzelca-radiooperatora siedzącego za nim. Silne uzbrojenie umieszczone w przedniej części kadłuba miało umożliwiać skoncentrowany ostrzał celu, natomiast tylne stanowisko strzeleckie zapewniało ograniczoną ochronę przed atakiem od tyłu.

Prototyp Bf 110 V1 odbył pierwszy lot 12 maja 1936 roku. Konstrukcja Messerschmitta okazała się lepsza od konkurencyjnych Fw 57 i Hs 124 i została wybrana do produkcji seryjnej. Początkowo problemy z odpowiednimi silnikami opóźniły program, jednak zastosowanie jednostek Daimler-Benz DB 601 doprowadziło do powstania pełnowartościowej wersji Bf 110C.

Dłuższy zasięg dla Bf 110D

Doświadczenia zdobyte podczas pierwszych kampanii pokazały, że podstawowym ograniczeniem Bf 110 był jego zasięg. Problem stał się szczególnie widoczny podczas działań w Norwegii, gdzie duże odległości między lotniskami a rejonami operowania wymagały większego zapasu paliwa.

Odpowiedzią była seria D, opracowana jako dalekosiężna odmiana ciężkiego myśliwca. Jedną z najbardziej charakterystycznych zmian było zastosowanie dodatkowych zbiorników paliwa. Najbardziej nietypowym rozwiązaniem był duży zbiornik montowany pod kadłubem, nazwany przez personel Dackelbauch – „brzuch jamnika”. Jego pojemność wynosiła około 1050 litrów.

Rozwiązanie to zwiększało zasięg, ale jednocześnie powodowało znaczny wzrost oporu aerodynamicznego i masy samolotu. W kolejnych wariantach stosowano więc również podwieszane zbiorniki paliwa pod skrzydłami.

Dane techniczne

• typ: dwusilnikowy ciężki myśliwiec i samolot myśliwsko-bombowy,
• załoga: 2 osoby,
• napęd: 2 × Daimler-Benz DB 601,
• moc: około 1100–1200 KM na silnik, zależnie od wersji,
• rozpiętość skrzydeł: około 16,3 m,
• długość: około 12,1 m,
• prędkość maksymalna: około 560 km/h,
• pułap praktyczny: około 10 000 m,
• zasięg: zależny od wersji i zastosowanych zbiorników, około 850 km bez dodatkowych zbiorników,
• uzbrojenie przednie: 4 × karabin maszynowy MG 17 kal. 7,92 mm oraz 2 × działko MG FF kal. 20 mm,
• uzbrojenie tylne: 1 × ruchomy karabin maszynowy MG 15 kal. 7,92 mm,
• uzbrojenie podwieszane: w zależności od wariantu bomby oraz dodatkowe zbiorniki paliwa.

Pierwsze kampanie wojenne

Bf 110 wszedł do działań bojowych już podczas kampanii wrześniowej 1939 roku. Następnie brał udział w walkach w Norwegii i podczas kampanii przeciwko Francji i państwom Beneluksu. W tych działaniach jego duży zasięg, silne uzbrojenie i możliwość przenoszenia dodatkowego wyposażenia były dużymi zaletami.

Jednak podczas bitwy o Anglię ujawniła się zasadnicza wada koncepcji ciężkiego myśliwca. Bf 110 był zbyt mało zwrotny, aby skutecznie walczyć na równych warunkach z jednomiejscowymi myśliwcami takimi jak Hawker Hurricane czy Supermarine Spitfire. W roli eskortowej ponosił znaczne straty i wymagał ochrony ze strony własnych myśliwców.

Nie oznaczało to jednak końca jego kariery. Bf 110 okazał się bardzo wartościowy w innych zadaniach, a jego duży kadłub, dwa silniki i mocne uzbrojenie dawały możliwość dalszego rozwijania konstrukcji.

Norwegia i dalekie patrole

Jednym z głównych obszarów zastosowania odmiany D była północna Europa. Samoloty operujące z norweskich lotnisk musiały pokonywać duże odległości nad morzem i wzdłuż wybrzeża. Właśnie w takich warunkach zwiększony zapas paliwa Bf 110D był szczególnie przydatny.

Jeden z wariantów zestawu przedstawia maszynę 1.(Z)/JG 77 operującą z Petsamo w Finlandii we wrześniu 1941 roku. Jest to bardzo ciekawy przykład zastosowania Bf 110 w północnym teatrze działań, gdzie warunki pogodowe, ogromne odległości i brak rozbudowanej infrastruktury lotniczej stawiały przed załogami szczególne wymagania.

Od myśliwca dziennego do nocnego łowcy

Pod koniec 1940 roku Bf 110 zaczął stopniowo otrzymywać nowe zadanie – nocne zwalczanie bombowców. Początkowo załogi musiały polegać przede wszystkim na własnym wzroku oraz naprowadzaniu z ziemi. Z czasem samoloty wyposażano w coraz bardziej zaawansowane urządzenia wykrywania celów.

Wersja Bf 110D-1/U-1 otrzymała eksperymentalny system podczerwieni „Spanner”, przeznaczony do wykrywania promieniowania cieplnego emitowanego przez silniki nieprzyjacielskich samolotów. System nie okazał się jednak szczególnie skuteczny.

Rozwój wyposażenia radarowego oraz późniejsze wersje Bf 110 doprowadziły ostatecznie do powstania bardzo skutecznego nocnego myśliwca. Właśnie ta rola stała się z czasem najważniejszym zastosowaniem całej rodziny Bf 110.

Ciekawostka – „Zerstörer” nie oznaczał jednego zadania

Niemieckie określenie Zerstörer, czyli „niszczyciel”, odnosiło się do koncepcji ciężkiego myśliwca przeznaczonego do zwalczania innych samolotów, ale w praktyce Bf 110 wykonywał znacznie więcej zadań. W zależności od wersji i teatru działań był myśliwcem eskortowym, myśliwcem dalekiego zasięgu, samolotem myśliwsko-bombowym, rozpoznawczym, samolotem do zwalczania bombowców, a później również nocnym myśliwcem.

Paradoksalnie konstrukcja, która podczas bitwy o Anglię nie sprawdziła się jako samodzielny ciężki myśliwiec eskortowy, znalazła bardzo udane zastosowanie jako nocny myśliwiec. W tej roli jego duży kadłub pozwalał zabrać dodatkowe wyposażenie, radar, operatora oraz coraz cięższe uzbrojenie.

Model w dioramie

Bf 110D daje wiele możliwości stworzenia dioramy związanej z pierwszym okresem II wojny światowej. Wariant z Norwegii można przedstawić na prowizorycznym lub polowym lotnisku w warunkach północnej Europy, z cysterną paliwową, sprzętem naziemnym i personelem przygotowującym samolot do dalekiego lotu.

Samolot z Francji z 1940 roku dobrze pasuje natomiast do sceny na zdobytym lub zajętym lotnisku. Można wykorzystać typowe dla tego okresu pojazdy Luftwaffe, skrzynie z amunicją i wyposażeniem oraz figurki mechaników.

Szczególnie interesujący wizualnie może być wariant z dużym dodatkowym zbiornikiem paliwa. Element ten jest jednym z najbardziej charakterystycznych szczegółów wczesnych Bf 110D i pozwala od razu pokazać, że mamy do czynienia z wersją przystosowaną do lotów dalekiego zasięgu.